ANLAŞMALI VE ÇEKİŞMELİ BOŞANMA ARASINDAKİ FARKLAR NELERDİR?

Evlilik sürecinde yaşanan problemler nedeniyle evliliğin sona erdirilmesi kararı alındığında mahkemeye başvuru yapmak gerekmektedir. Ancak boşanmalar her zaman için kolay gerçekleşen davalar değildir. Kimi zaman istenmeyen kimi zaman ise iki tarafın da boşanmayı istediği boşanma davaları olabilmektedir. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma olmak üzere iki farklı türde boşanma davası bulunmaktadır. Bir tarafın evliliği sürdürmek istemesi diğer tarafın boşanmak istemesi neticesinde çekişmeli boşanma gerçekleşir. İki tarafın da aralarında anlaşmasıyla boşanmaya karar vermesi ise anlaşmalı boşanma olarak karşımıza çıkmaktadır.

Ülkemizde Medeni Kanun evliliği ve boşanmayı düzenleyen bir kanun dur. Bu kanun uyarınca boşanma sebepleri belirlenmiştir. Bu sebepler arasında zina, hayata kastetme, aşağılayıcı veya onur kırıcı davranış, suç işlemek, terk etmek, akıl rahatsızlığı gibi problemler, fiziki ya da ruhsal olarak şiddet uygulamak, evlilik birliğinin bozulması gibi durumlar olarak özetlemektedir. Bu durumları gerçekleşmesi neticesinde haklı olarak boşanma davası açılabilir.

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki farkların anlaşılabilmesi için öncelikle anlaşmalı boşanmada ki prosedürlerin incelenmesi gerekmektedir. Anlaşmalı boşanmada Medeni kanunun 166. Maddenin 3. Fıkrasındaki hükümler dikkate alınır. Bu hükümler evliliğin en az 1 yıl olması, anlaşma protokolünün düzenlenmiş olması. Mahkemeye beraber başvurunun yapılması ya da her iki tarafında başvuruyu kabul etmesi, velayet, ortak konut, nafaka ve tazminat, ev eşyaları gibi her konudaki paylaşım protokolle kararı alınmış olmalıdır. Her iki bireyde özgür olarak hakim karşısında kendi beyanlarını özgürce dile getirmelidir.

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki farkı çekişmeli boşanma prosedürleri oluşturmaktadır. Çekişmeli boşanma davasına ancak az kusurlu yada kusursuz taraf açabilir. Kusurlu tarafın mahkeme başvurusu yapması durumunda diğer eşin itirazı dikkate alınır. Çekişmeli boşanmada kusur oranları belirlenerek Ayrıca çocuğun velayeti nafaka ve benzeri birçok durumda mahkeme tarafından kararlaştırılır. Anlaşmalı boşanmalar genellikle tek celsede tamamlansa da çekişmeli boşanmalar genellikle tek celsede tamamlanmayarak birkaç duruşma yapılması gerekmektedir.

Çekişmeli ile anlaşmalı boşanma süreçleri arasındaki farkları sıra halinde özetleyecek olursak;

• Anlaşmalı boşanma evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedenine dayanır. Eşler arası mutabakat esastır. İhtilaflı herhangi bir husus olmamalıdır.Çekişmeli boşanma TMK m. 161 ile 166 arasında sayılan genel ve özel sebeplere dayanmalıdır.
• Anlaşmalı boşanma dava dilekçesi ekine protokol konulur.Çekişmeli boşanmada ise davaya deliller sunulur.
• Anlaşmalı boşanmada nikahtan itibaren 1 yıl geçmiş olması halinde açılabilir. Diğer yandan 1 günlük evlilikte dahi çekişmeli boşanma açılabilir.
• Anlaşmalı boşanmada eşler bir sefer duruşmaya çıkarak hakim huzurunda anlaşmalı boşanma protokolünü onaylarlar. Çekişmeli boşanmada ise eşlerin mahkeme huzuruna çıkmalarına gerek olmaz.
• Anlaşmalı boşanma genellikle tek celsede gerçekleşir ve ortalama 1 ay içinde kesinleşir. Çekişmeli boşanma ise ortalama 18 ay civarında bir sürede neticelenir. Kesinleşmesi istinaf ve temyiz aşamalarına başvurulmuşsa 3 yıla kadar uzayabilir.
• Anlaşmalı boşanmada protokol hükümleri hakim tarafından onaylanırsa karara aynen geçer.Mahkemece kusur belirlemesi yapılır ve ihtilaflı tüm meseleler ile ilgili (tazminat, nafaka, velayet gibi) hüküm verilir. Çekişmeli boşanmada ise mahkemece kusur belirlemesi yapılır ve ihtilaflı tüm meseleler ile ilgili (tazminat, nafaka, velayet gibi) hüküm verilir.